uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski
Człowiek poszukuje Boga — rozdział 16

Prawdziwy Bóg a twoja przyszłość

„W tym tajemniczym kosmosie jednego możemy być pewni: człowiek stanowczo nie jest najwspanialszym duchowym bytem we Wszechświecie. (…) Istnieje we Wszechświecie byt górujący pod względem duchowym nad człowiekiem. (…) Celem człowieka jest szukanie wspólnoty z bytem kryjącym się za tymi zjawiskami — szukanie jej w celu doprowadzenia swego ja do harmonii z owym realnym absolutem duchowym” (Arnold Toynbee, An Historian's Approach to Religion)

PRZEZ większą część minionych 6000 lat ludzkość szukała — mniej lub bardziej gorliwie — owego „realnego absolutu duchowego”. Każda znaczniejsza religia nadaje mu odmienne miano. Czy jesteś wyznawcą hinduizmu, islamu, buddyzmu, sintoizmu, konfucjanizmu, taoizmu, judaizmu, chrześcijaństwa, czy jeszcze innej religii, jakoś nazywasz ten „realny absolut duchowy”. Tymczasem według Biblii ma on osobowość, rodzaj oraz imię — jest to żywy Bóg Jehowa. Ten niezrównany Bóg powiedział do Cyrusa Wielkiego, władcy Persji: „Ja jestem Jehowa i nie ma nikogo innego. Oprócz mnie nie ma Boga. (…) To ja uczyniłem ziemię i stworzyłem na niej człowieka” (Izajasza 45:5, 12, 18, NW; Psalm 68:19-20).

Jehowa — Bóg podający wiarogodne proroctwa

Jak rozpoznać religię prawdziwą

1. W religii prawdziwej oddaje się cześć jedynemu prawdziwemu Bogu, Jehowie (5 Mojżeszowa 6:4-5; Psalm 146:5-10; Mateusza 22:37-38).

2. Religia prawdziwa naucza, że przystęp do Boga jest możliwy za pośrednictwem Chrystusa Jezusa (Jana 17:3, 6-8; 1 Tymoteusza 2:5-6; i Jana 4:15).

3. W religii prawdziwej nie tylko głosi się o niesamolubnej miłości, ale też się ją okazuje (Jana 13:34-35; 1 Koryntian 13:1-8; 1 Jana 3:10-12).

4. Religia prawdziwa nie miesza slę do polityki ani do konfliktów tego świata. W czasie wojny jej wyznawcy zachowują neutralność (Jana 18:36; Jakuba 1:27).

5. Religia prawdziwa uważa Biblię za Słowo Boże i uznaje, że Bóg jest prawdomówny (Rzymian 3:3-4, BT; 2 Tymoteusza 3:16-17; 1 Tesaloniczan 2:13).

6. Religia prawdziwa nie toleruje wojny ani stosowania przemocy (Micheasza 4:2-4; Rzymian 12:17-21; Kolosan 3:12-14).

7. Religia prawdziwa skutecznie jednoczy ludzi wszystkich ras, plemion i języków. Nie propaguje nacjonalizmu ani nienawiści, lecz głosi miłość (Izajasza 2:2-4; Kolosan 3:10-11; Objawienie 7:9-10).

8. Religia prawdziwa opowiada się za służeniem Bogu nie dla samolubnego zysku ani za pieniądze, lecz z miłości. Nie gloryfikuje człowieka, lecz wysławia Boga (1 Piotra 5:1-4; i Koryntian 9:18; Mateusza 23:5-12).

9. Religia prawdziwa głosi, że niezawodną nadzieją dla człowieka jest Królestwo Boże, a nie jakaś filozofia polityczna czy społeczna (Marka 13:10; Dzieje 8:12; 28:23, 30-31).

10. Religia prawdziwa naucza prawdy o zamierzeniu Bożym względem człowieka i ziemi. Nie głosi kłamliwych nauk religijnych o duszy nieśmiertelnej czy wiecznych mękach w piekle. Uczy, że Bóg jest miłością (Sędziów 16:30; Izajasza 45:12, 18; Mateusza 5:5; i Jana 4:7-11; Objawienie 20:13-14).

Świadkowie Jehowy Swiadkowie Jehowy, głoszący w Holandii

[2] Wszelkie ludzkie poszukiwania Boga zmierzają w gruncie rzeczy do Jehowy. Dał się On poznać jako Bóg, który oznajmia proroctwa i potrafi od samego początku przepowiedzieć, co się wydarzy. Za pośrednictwem proroka Izajasza oświadczył: „Wspomnijcie na sprawy dawne, odwieczne, że Ja jestem Bogiem i nie ma innego, jestem Bogiem i nie ma takiego jak Ja. Ja od początku zwiastowałem to, co będzie, i z dawna to, co jeszcze się nie stało. Ja wypowiadam swój zamysł, i spełnia się on, i dokonuję wszystkiego, czego chcę. (…) Jak powiedziałem, tak to wykonuję, jak postanowiłem, tak to czynię” (Izajasza 46:9-11; 55:10-11).

[3] Dzięki proroctwom tak wiarogodnego Boga możemy się dowiedzieć, jaka przyszłość czeka ogólnoświatowy system skłóconych religii. Możemy też przewidzieć, co się stanie z potężnymi organizacjami politycznymi, które zdają się kierować losami świata. Ba, potrafimy nawet przepowiedzieć, jaki będzie koniec ‘boga tego świata’, Szatana, który „zaślepił umysły niewierzących”, posługując się mnóstwem religii odciągających ludzi od prawdziwego Boga, Jehowy. W jakim celu to uczynił? „Aby im nie świeciło światło ewangelii o chwale Chrystusa, który jest obrazem Boga” (2 Koryntian 4:3-4; 1 Jana 5:19).

[4] Prócz tego możemy się dowiedzieć, co nastanie po tych przepowiedzianych wydarzeniach. Jak będzie w końcu wyglądała nasza planeta? Czy zostanie całkowicie zanieczyszczona? Spustoszona? Ogołocona z lasów? A może nastąpi odrodzenie ziemi i rodzaju ludzkiego? Jak się przekonamy, Biblia udziela odpowiedzi na wszystkie te pytania. Najpierw jednak zapoznajmy się z rozwojem wypadków w najbliższej przyszłości.

Ustalenie tożsamości „Babilonu Wielkiego”

[5] W roku 96 n.e. apostoł Jan otrzymał na wyspie Patmos wizje, które opisał w biblijnej Księdze Objawienia. Nakreślił w niej sugestywne obrazy najważniejszych wydarzeń czasu końca, to znaczy okresu, w którym zgodnie z dowodami biblijnymi ludzkość żyje od roku 1914.* Jedna z symbolicznych wizji Jana ukazywała krzykliwie wystrojoną, bez wstydną nierządnicę, nazwaną „Babilonem Wielkim, matką nierządnic i obrzydliwości ziemi”. Co powiedziano o jej stanie? „I widziałem, że niewiasta była pijana krwią świętych i krwią świadków Jezusa” (Objawienie 17:5-6, NW).

* [Temat dni ostatnich omówiono szczegółowo na stronach 148-154 książki Będziesz mógł żyć wiecznie w raju na ziemi, wydanej przez Towarzystwo Strażnica (po polsku w roku 1984).]

[6] Kogo wyobraża ta kobieta? Nie jesteśmy zdani na domysły. Można ją zdemaskować, stosując metodę eliminacji. W tej samej wizji Jan słyszy, jak pewien anioł oznajmia: „Chodź, pokażę ci sąd nad wielką nierządnicą, która siedzi nad wieloma wodami, z którą dopuszczali się rozpusty królowie ziemi, a zamieszkujący ziemię zostali upici winem jej rozpusty”. Skoro dopuszczali się z nią rozpusty ziemscy królowie, czyli władcy, więc owa nierządnica nie może wyobrażać czynników politycznych, rządzących tym światem (Objawienie 17:1-2, 18, NW).

[7] W tej samej relacji powiedziano, że „wędrowni kupcy ziemscy wzbogacili się przez moc jej bezwstydnego zbytku”. A zatem Babilon Wielki nie może symbolizować „kupców”, to jest świata interesów. Tymczasem w natchnionym tekście czytamy: „Wody, które ujrzałeś, gdzie siedzi nierządnica, oznaczają ludy i rzesze, i narody, i języki”. Jaki główny element systemu światowego odpowiada opisowi symbolicznej prostytutki, która uprawia nierząd z władcami politycznymi, prowadzi interesy z przedstawicielami wielkiego handlu i zasiada w chwale nad ludami, rzeszami, narodami i językami? To religia fałszywa we wszystkich swych odmianach! (Objawienie 17:15, NW; 18:2-3, NW).

[8] Utożsamienie Babilonu Wielkiego z religią znajduje potwierdzenie w potępieniu go przez anioła za ‘praktyki spirytystyczne, którymi wprowadzał w błąd wszystkie narody’ (Objawienie 18:23, NW). Wszelkie formy spirytyzmu mają związek z religią i są inspirowane przez demony (5 Mojżeszowa 18:10-12). A zatem Babilon Wielki musi wyobrażać jakiś organizm religijny. Dowody biblijne wykazują, że chodzi o podlegające Szatanowi ogólnoziemskie imperium religii fałszywej, przez które oddziałuje on na umysły ludzi, celem odwrócenia ich uwagi od prawdziwego Boga, Jehowy (Jana 8:44-47; 2 Koryntian 11:13-15; Objawienie 21:8; 22:15).

[9] Jak wykazano w niniejszej książce [w poprzednich jej rozdziałach], przez gmatwaninę religii świata biegną wspólne wątki. Mnóstwo religii korzeniami sięga mitologii. Przez niemal wszystkie przewija się jakaś odmiana wiary w rzekomo nieśmiertelną duszę ludzką, która po śmierci człowieka żyje dalej w zaświatach lub wciela się w inne stworzenie. Dla wielu wspólnym mianownikiem jest nauka o istnieniu przerażającego miejsca męczarni zwanego piekłem. Inne łączy starodawna wiara w triady, trójce i boginie-matki. Całkiem słusznie więc wszystkie religie przedstawiono symbolicznie pod postacią nierządnicy o imieniu „Babilon Wielki” (Objawienie 17:5).

Pora uciekać z religii fałszywej

[10] Jaki los zwiastuje Biblia tej nierządnicy, uprawiającej swój proceder na całym świecie? Księga Objawienia opisuje w języku symboli jej zagładę, dokonaną przez żywioły polityczne. Wyobraża je „dziesięć rogów”, które popierają Organizację Narodów Zjednoczonych — „bestię barwy szkarłatnej”, stanowiącą wizerunek splamionego krwią systemu politycznego podległego Szatanowi (Objawienie 16:2, NW; 17:3-16, NW).*

[11] Unicestwienie szatańskiego ogólnoświatowego imperium religii fałszywej odbędzie się na mocy wyroku Bożego. Religie zostaną uznane za winne rozpusty duchowej, były bowiem wspólniczkami swych bezwzględnych kochanków politycznych i ich popierały. Religia fałszywa skalała swe szaty niewinną krwią, gdy podczas wojen współdziałała w każdym państwie z klasą panującą, pomagając rozniecać nastroje patriotyczne. Dlatego Jehowa nakłoni żywioły polityczne do wykonania Jego woli i spustoszenia Babilonu Wielkiego (Objawienie 17:16-18).

[12] Co powinieneś uczynić, skoro religie tego świata czeka taki los? Odpowiedzi udzielił Janowi głos z nieba: „Wyjdźcie z niej, mój ludu, jeżeli nie chcecie mieć z nią udziału w jej grzechach i jeżeli nie chcecie otrzymać części jej plag. Bo grzechy jej nagromadziły się aż do nieba i Bóg przywołał na pamięć jej niesprawiedliwe uczynki”. Pora więc usłuchać nakazu anioła i opuścić szatańskie imperium religii fałszywej, a przyłączyć się do czystego wielbienia Jehowy (patrz ramka: Jak rozpoznac religię prawdziwą). (Objawienie 17:17; 18:4-5, NW; porównaj Jeremiasza 2:34; 51:12-13).

Zbliża się Armagedon

[13] W Księdze Objawienia czytamy, że „w jeden dzień jej plagi nadejdą, śmierć i żałoba, i klęska głodu, i zostanie doszczętnie spalona ogniem”. Wszelkie proroctwa biblijne wskazują, iż ten „jeden dzień”, czyli krótki czas szybkiego wykonania wyroku, jest już bliski. Zagłada Babilonu Wielkiego zapoczątkuje okres „wielkiego ucisku”, którego punktem kulminacyjnym będzie „wojna wielkiego dnia Boga Wszechmocnego (…) Har-Magedon”. Owa wojna czy też bitwa Armagedonu zakończy się porażką systemu politycznego podporządkowanego Szatanowi, a on sam trafi do otchłani. Nastanie sprawiedliwy nowy świat! (Objawienie 16:14-16, NW; 18:7-8, NW; 21:1-4; Mateusza 24:20-22).

[14] Tymczasem już niedługo spełni się na naszych oczach inna znamienna przepowiednia biblijna. Apostoł Paweł o strzega proroczo: „A o czasach i porach, bracia, nie ma potrzeby do was pisać. Sami bowiem dokładnie wiecie, iż dzień Pański [Jehowy, NW] przyjdzie jak złodziej w nocy. Gdy mówić będą: Pokój i bezpieczeństwo, wtedy przyjdzie na nich nagła zagłada, jak bóle na kobietę brzemienną, i nie umkną” (1 Tesaloniczan 5:1-3).

[15] Obecnie można odnieść wrażenie, iż narody niegdyś odnoszące się do siebie z nieufnością lub zwaśnione zmierzają powoli do stworzenia sytuacji, w której będą mogły obwołać na świecie pokój i bezpieczeństwo. Jest to więc kolejny argument przemawiający za tym, że zbliża się dzień sądu Jehowy nad religią fałszywą, nad narodami oraz nad ich władcą, Szatanem (Sofoniasza 2:3; 3:8-9; Objawienie 20:1-3).

[16] Miliony ludzi postępuje dziś tak, jak gdyby tylko dobra materialne były trwałe i warte zachodu. Tymczasem wszystko, co ma do zaoferowania ten zdemoralizowany świat, jest powierzchowne i przemijające. Właśnie dlatego zyskuje na aktualności rada Jana: „Nie miłujcie świata ani tych rzeczy, które są na świecie. Jeśli kto miłuje świat, nie ma w nim miłości Ojca. Bo wszystko, co jest na świecie, pożądliwość ciała i pożądliwość oczu, i pycha życia, nie jest z Ojca, ale ze świata. I świat przemija wraz z pożądliwością swoją; ale kto pełni wolę Bożą, trwa na wieki”. Czy nie wolałbyś trwać na wieki? (1 Jana 2:15-17).

Obiecany nowy świat

raj Ziemia może stać się rajem — potrzebny jest do tego trwały, sprawiedliwy rząd światowy, a Bóg obiecał go ustanowić

[17] Tak więc Bóg za pośrednictwem Chrystusa Jezusa osądzi świat. Co będzie potem? Dawno temu przepowiedział w Pismach Hebrajskich, że urzeczywistni swe pierwotne zamierzenie co do ludzkości, a mianowicie pozwoli posłusznej rodzinie ludzkiej rozkoszować się doskonałym życiem na rajskiej ziemi. Próby zniweczenia tego zamysłu, podjęte przez Szatana, nie unieważniły obietnicy Bożej. Dlatego król Dawid mógł napisać: „Złoczyńcy bowiem wyginą, a ufający Jahwe posiądą ziemię. Jeszcze chwila, a nie będzie przestępcy (…) Sprawiedliwi posiądą ziemię i będą mieszkać na niej na zawsze” (Psalm 37:9-11, 29, BT; Jana 5:21-30).

[18] Jak będzie wtedy wyglądać ziemia? Czy zostanie do tego czasu całkowicie zanieczyszczona? Spalona? Ogołocona z lasów? Nic podobnego! W myśl pierwotnego zamysłu Jehowy nasza planeta miała być czystym, pełnym harmonii rajskim parkiem. Dalej jest to możliwe, chociaż człowiek dokonuje na niej ogromnych spustoszeń. Jehowa przyrzekł jednak, że ‘wytraci tych, którzy niszczą ziemię’. A przecież dopiero w XX wieku zawisła nad nią groźba zupełnej dewastacji. Jest to więc dodatkowy powód do uwierzenia, że Jehowa podejmie wkrótce działania mające na celu ochronę Jego własności, Jego dzieła stwórczego (Objawienie 11:18; 1 Mojżeszowa 1:27-28)

Jezus Zanim Jezus wstapił do nieba, polecił swym uczniom, by zajęli się głoszeniem i nauczaniem dobrej nowiny na całej ziemi

[19] Zmiana ta nastąpi już niebawem, gdy Bóg ustanowi „nowe niebo i nową ziemię”. Nie chodzi tu o inny nieboskłon lub glob, ale raczej o nowy duchowy rząd nad odnowioną ziemią, zamieszkaną przez przeobrażone społeczeństwo ludzkie. W tym nowym świecie ustanie wyzysk człowieka i zwierząt. Zniknie przemoc i rozlew krwi. Nie będzie tam bezdomnych, głodujących ani ciemiężonych (Objawienie 21:1; 2 Piotra 3:13).

[20] Słowo Boże oznajmia: „Wybudują domy i będą w nich mieszkać, będą zakładać winnice i spożywać ich owoce. Nie pobudują, by kto inny zamieszkał, nie będą sadzić, by kto inny spożywał. Bo podobny do długich lat drzewa będzie wiek mojego ludu. Tego, co uczyniły ich ręce, niech używają moi wybrani. (…) Wilk i jagnię będą się paść zgodnie, a lew będzie jadł siano niby wół, wąż zaś będzie miał proch za pokarm. Nie będą wyrządzać krzywdy ani sprawiać zagłady na całej mojej świętej górze — mówi Jahwe” (Izajasza 65:17-25, Biblia lubelska).

Podwaliny nowego świata

[21] „Czy to wszystko naprawdę jest możliwe?” — zapytasz. Owszem, ponieważ ‘przed dawnymi wiekami prawdomówny Bóg przyobiecał’, że odrodzona ludzkość będzie się rozkoszować doskonałym, wiecznotrwałym życiem. A w swym pierwszym liście do współchrześcijan namaszczonych duchem apostoł Piotr wyjaśnił, na czym opiera się ta nadzieja, gdy napisał: „Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według wielkiego miłosierdzia swego odrodził nas ku nadziei żywej przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, ku dziedzictwu nieznikomemu i nieskalanemu, i niezwiędłemu” (Tytusa 1:1-2; 1 Piotra 1:3-4, kursywa nasza).

[22] Wskrzeszenie Jezusa Chrystusa stało się podwaliną nadziei na sprawiedliwy nowy świat, ponieważ Bóg ustanowił swego Syna władcą, który ma z niebios panować nad oczyszczoną ziemią. Doniosłe znaczenie zmartwychwstania Chrystusa uwypuklił również Paweł, pisząc: „A jednak Chrystus został wzbudzony z martwych i jest pierwiastkiem tych, którzy zasnęli. Skoro bowiem przyszła przez człowieka śmierć, przez człowieka też przyszło zmartwychwstanie. Albowiem jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni” (1 Koryntian 15:20-22).

[23] Zarówno odpowiedni okup dostarczony przez ofiarną śmierć Jezusa, jak i jego zmartwychwstanie dają podstawę do nadziei na „nowe niebo”, to znaczy Królestwo Boże, oraz na przeobrażony, odrodzony ród ludzki, czyli społeczeństwo „nowej ziemi”. Poza tym zmartwychwstanie dodało jego wiernym apostołom bodźca do prowadzenia dzieła głoszenia i nauczania. W sprawozdaniu czytamy: „Jedenastu uczniów poszło do Galilei, na tę górę, gdzie im Jezus wyznaczył spotkanie. Kiedy go zobaczyli, oddali mu pokłon, ale niektórzy mieli wątpliwości. [Zmartwychwstały] Jezus zbliżył się do nich i powiedział: Została mi dana cała władza w niebie i na ziemi, wy zaś ruszajcie w drogę, pozyskujcie uczniów wśród wszystkich narodów i chrzcijcie ich w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Uczcie ich zachowywać wszystko, co wam nakazałem. Pamiętajcie: Ja zawsze jestem z wami aż do końca świata” (Mateusza 19:28-29; 28:16-20, Wspólczesny przeklad; 1 Tymoteusza 2:6).

[24] Zmartwychwstanie Jezusa stanowi dla ludzkości rękojmię jeszcze innego błogosławieństwa — wskrzeszenia umarłych. On sam przywrócił życie Łazarzowi, co było zapowiedzią przyszłego zmartwychwstania na rozległą skalę (patrz rozdział 10, akapity: 21-25). Jezus oznajmił: „Nie dziwcie się temu, ponieważ nadchodzi godzina, w której wszyscy w grobowcach pamięci usłyszą jego głos i wyjdą: ci, którzy czynili to, co dobre, na zmartwychwstanie życia; ci, którzy się dopuszczali tego, co podłe, na zmartwychwstanie sądu” (Jana 5:28-29, NW; 11:39-44; Dzieje 17:30-31).

Wskrzeszenie umarłych Wskrzeszenie umarłych przysporzy radości mieszkańcom całej ziemi

[25] Jakąż radość sprawi ponowne witanie się z bliskimi, którzy prawdopodobnie powrócą do życia w kolejności pokoleń! W tym nowym świecie każdemu zostanie dana możliwość zadecydowania już w doskonałych warunkach, czy chce oddawać cześć prawdziwemu Bogu, Jehowie, czy też postradać życie jako Jego przeciwnik. Będzie tam rzeczywiście istnieć tylko jedna religia, jedna forma wielbienia. Wszyscy zjednoczą się w oddawaniu wyłącznej czci miłościwemu Stwórcy, a każdy posłuszny Mu człowiek powtórzy za psalmistą: „Wywyższać chcę ciebie, Boże mój, Królu, i błogosławić twe imię po czas niezmierzony, już zawsze. (…) Jehowa jest wielki i naprawdę zasługuje na wysławianie, a wielkości jego nie da się przeniknąć” (Psalm 145:1-3, NW; Objawienie 20:7-10).

[26] Miałeś już możliwość [na kartach tej książki] porównania ze sobą większych religii tego świata, a teraz zapraszamy cię do bliższego zapoznania się ze Słowem Bożym, Biblią, na której opierają się wierzenia Swiadków Jehowy. Przekonaj się, że prawdziwego Boga można odnaleźć. Czy jesteś wyznawca hinduizmu, islamu, buddyzmu, sintoizmu, konfucjanizmu, taoizmu, judaizmu, chrześcijaństwa, czy jakiejkolwiek innej religii — pora byś przeanalizował swój stosunek do żywego prawdziwego Boga. O twej przynależności do określonej religii zadecydowało najprawdopodobniej coś, na co nie miałeś wpływu, a mianowicie miejsce urodzenia. Jeśli zapoznasz się z tym, co Biblia mówi o Bogu, z pewnością nic nie stracisz. A może to się okazać twoją życiową szansą na dowiedzenie się, jakie naprawdę zamierzenie wobec ziemi i mieszkających na niej ludzi ma nasz Bóg i Pan Wszechwładny. Twoje szczere poszukiwania prawdziwego Boga mogą mogą się zakończyć pomyślnie dzięki studiowaniu Biblii z posłańcami Jehowy, z Jego Świadkami, którzy udostepnili ci tę książkę.

[27] Jezus nie bez powodu oznajmił: „Proście, a będzie wam dane, szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam”. Jeżeli chcesz zaliczać się do tych, którzy odnaleźli prawdziwego Boga, daj posłuch wezwaniu proroka Izajasza: „Poszukujcie Jehowy, dopóki można go znaleźć. Wołajcie do niego, póki się okazuje, że jest blisko. Człowiek niegodziwy niech zostawi swą drogę, a szkodliwy — swoje myśli; niech powróci do Jehowy, który nad nim się zmiłuje, i do Boga naszego, gdyż wspaniałomyślnie mu przebaczy” (Mateusza 7:7, Izajasza 55:6-7, NW).

[28] Jeżeli szukasz prawdziwego Boga, bez skrępowania nawiąż kontakt ze Świadkami Jehowy. Chętnie i bezinteresownie pomogą ci bliżej poznać Ojca i Jego wolę, dopóki jest jeszcze czas (Sofoniasza 2:3).

top[Rozdziały:]