Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

Dlaczego organizm potrzebuje SNU?

sen

ILEŻ bym dał za dobrze przespaną noc!” W dzisiejszych czasach jest to dość powszechna skarga. Wielu ludzi bez przerwy ciężko pracuje, a życie we współczesnym świecie nie szczędzi im co dnia stresów i napięć.

Wśród osób narażonych na ograbienie z potrzebnego organizmowi snu znajdują się między innymi lekarze, policjanci, strażacy, kierowcy ciężarówek, pracownicy zatrudnieni na zmiany oraz matki małych dzieci. Miliony ludzi przeżywających frustracje związane z niedospaniem żywo interesuje się znalezieniem sposobu na zdrowy, krzepiący sen.

Rola snu

Wydaje się, że sen albo przynajmniej okres odpoczynku to zjawisko znane w całym świecie istot żywych. Jeżeli masz w domu jakieś zwierzę, to z pewnością zauważyłeś, że na przykład psy i koty regularnie zwijają się w kłębek i zapadają w sen, a z nastaniem ciemności ptaki milkną i usypiają. Prawie wszystkie ptaki, owady i inne zwierzęta potrzebują snu lub choćby okresów zmniejszonej aktywności. Dla ludzi sen jest absolutną koniecznością.

Zdaniem niektórych sen to po prostu odpoczynek. Jednakże spełnia on jeszcze inne zadania. Jak podaje gazeta The Toronto Star, „sen jest w rzeczywistości złożonym procesem, podczas którego napinają się i rozluźniają mięśnie, podwyższa się i obniża tętno oraz ciśnienie krwi, a mózg staje się istną wytwórnią filmową”. W dziele The World Book Encyclopedia czytamy: „Kiedy ktoś zasypia, następuje spowolnienie wszystkich czynności organizmu, a mięśnie odpoczywają. Zmniejsza się częstość akcji serca i liczba oddechów”.

Większość ludzi dorosłych
potrzebuje od siedmiu do
ośmiu godzin snu

Chociaż uczeni i lekarze od dziesiątków lat prowadzą badania nad snem, jego zasadnicza rola wciąż pozostaje tajemnicą. Nie ustalono nawet, czym naprawdę jest sen i dlaczego śpimy. „Nie znamy najważniejszych procesów biologicznych, które zachodzą w czasie snu i regenerują nasz organizm” - oświadczył dr Eliot Phillipson z ośrodka badania snu Szpitala im. Królowej Elżbiety w Toronto.

W trakcie snu w organizmie zachodzą przemiany wpływające na układ odpornościowy. Nasze narządy odpoczywają i odnawiają siły zużyte podczas całodziennego funkcjonowania. W krwiobiegu następuje efektywne oczyszczanie, zostaje też przywrócona równowaga chemiczna. Sen można więc przyrównać do załogi pracującej na nocną zmianę - dokonuje napraw i robi porządek, przygotowując wszystko na dzień następny.

Do najważniejszych zadań snu należy umożliwienie układowi nerwowemu regeneracji po całodziennej pracy. Jak podaje The World Book Encyclopedia, „sen przywraca energię organizmowi, zwłaszcza mózgowi i reszcie układu nerwowego”.

Jak długo spać?

Większość ludzi dorosłych potrzebuje od siedmiu do ośmiu godzin snu dziennie. Jedni mogą spać krócej, drudzy muszą dłużej. Niektórzy podobno czują się całkiem dobrze po czterech lub pięciu godzinach, chociaż być może urządzają sobie drzemkę w ciągu dnia. Noworodki potrzebują znacznie więcej snu niż dorośli.

Niektórzy - zwłaszcza w podeszłym wieku - budzą się wielokrotnie w ciągu nocy. Mogą to uznać za zwiastun poważnych zaburzeń snu. Niemniej badania wykazały, że choć osoby starsze nie śpią tak twardo, jak w młodości, to kilka przerw w spaniu nie stanowi powodu do niepokoju. Zazwyczaj budzą się na krótko, może na parę minut, po czym znowu zasypiają.

Jednakże bez względu na to, ile mamy lat, nie powinniśmy oczekiwać, że przez całą noc będziemy spać jednakowo dobrze. Istnieją fazy snu głębszego i płytszego, które występują na przemian. W ciągu nocy mogą się zmieniać wiele razy.

Niebezpieczeństwa związane z brakiem snu

„Uczonych coraz bardziej niepokoi spora liczba osób, które stanowczo za mało śpią. Ostrzegają oni, że ciągłe niedosypianie może wywołać przykre skutki zarówno dla nas samych, jak i dla osób z naszego otoczenia” - donosi gazeta The Toronto Star.

brak snu Ciągły brak snu może wywoływać bardzo przykre skutki
Sporo ludzi ma
ogromne trudności
z zasnięciem.

„Brak snu wyczerpuje oraz powoduje nadpobudliwość. Po dwóch bezsennych nocach ludziom trudno się na dłużej skoncentrować. (…) Popełniają sporo błędów, zwłaszcza w rutynowych zajęciach, a czasami coś uchodzi ich uwagi. (…) Ci zaś, którzy nie śpią ponad trzy doby, nie potrafią jasno myśleć, dobrze widzieć ani słyszeć. Niektórzy miewają chwilowe halucynacje i dostrzegają wówczas rzeczy nie istniejące” - podaje The World Book Encyclopedia.

Badania wykazały, że osoby po czterech dniach bezsenności mogły wykonać zaledwie kilka rutynowych zajęć. Nie radziły sobie z czynnościami, które wymagały skupienia lub chociaż odrobiny wysiłku umysłowego. Ale niezdolność do koncentracji i pracy umysłowej nie należała jeszcze do najgorszych objawów. Po czterech i pół dniach u badanych wystąpiły oznaki delirium i oglądali oni świat jakby w krzywym zwierciadle.

Brak snu może mieć poważne następstwa. Niejedna senna osoba zasnęła za kierownicą i spowodowała śmiertelny wypadek. Bezsenność prowadzi czasem do problemów rodzinnych i małżeńskich, gdyż człowiek ciągle niewyspany szybciej się irytuje i jest trudniejszy w pożyciu. Niektórzy chyba nawet nie zdają sobie sprawy, jak bardzo ważny jest zdrowy sen w nocy.

Co zrobić, by dobrze spać

Co zrobić, by dobrze spać w nocy? Oto kilka wskazówek dr Jeffreya J.Lipsitza z ośrodka zajmującego się zaburzeniami snu (Sleep Disorders Centre of Metropolitan Toronto). Śpij w wygodnym łóżku w pomieszczemu, gdzie jest bezpiecznie, cicho i ciemno. Nie ucinaj sobie drzemki późnym popołudniem, nawet jeśli poprzedniej nocy się nie wyspałeś - spróbuj przezwyciężyć senność i idź do łóżka o zwykłej porze. Przed snem unikaj kofeiny. W łóżku nie czytaj ani nie oglądaj telewizji. Wystrzegaj się męczącej gimnastyki i obfitych posiłków tuż przed spoczynkiem. Kładź się i wstawaj o tych samych godzinach, dzięki czemu twój organizm wyrobi sobie stały rytm snu.

Nabierz zwyczaju odprężania się przed pójściem do łóżka. Nie rób niczego, co by cię wprowadzało w stan podniecenia i jeszcze bardziej rozbudzało. Unikaj na przykład ekscytujących filmów, programów i lektur. Ożywione rozmowy przed snem prawdopodobnie też nie podziałają usypiająco.

Niektórym pomaga ciepła (ale nie gorąca) kąpiel lub przeczytanie czegoś lekkiego, co nie wpływa na nich zbyt pobudzająco. Podobno zaśnięcie ułatwia też na przykład ciepłe mleko, maślanka, trochę wina, herbatki ziołowe z chmielu, mięty lub rumianku. Niewskazana zaś jest herbata zawierająca kofeinę.

Na ogół jednak wszyscy zgodnie przyznają, że dobry sen nie zależy jedynie od odprężenia się przed pójściem do łóżka. Pomocne jest również prowadzenie zdrowego, zrównoważonego życia, regularne zażywanie ruchu, a także uwolnienie się od zmartwień i frustracji, jakie pociąga za sobą chciwość, zazdrość, wrogość i ambicja. Warto też unikać nadmiernego picia i jedzenia oraz niemoralności, pociągającej za sobą różne zgryzoty.

Istotnym warunkiem krzepiącego snu może być dbałość o zaspokajanie potrzeb duchowych. Dzięki temu potrafimy zrozumieć zawiłości współczesnego świata oraz prowadzić zrównoważone, satysfakcjonujące życie. Pewien mądry sługa Boży zachęcał, byśmy rozwijali wnikliwość i trzymali się mądrości Jehowy, gdyż dzięki temu można wieść „przyjemne i szczęśliwe życie”. Następnie dodał: „Idąc do łóżka, nie będziesz się bać, i w nocy będziesz zdrowo spał” (Przypowieści 3:21-24, Today's English Version).

topPrzebudźcie się! nr 6 z 8 czerwca 1995