Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

CUKRZYCA

Co to jest cukrzyca?
Nasz organizm przetwarza pokarm na potrzebną nam energię. Jest to proces równie niezbędny jak oddychanie. W żołądku i jelitach, produkty odżywcze rozpadają się na prostsze składniki, do których należy cukier zwany glukozą. Na obecność tego cukru w organizmie trzustka reaguje wytwarzaniem insuliny, hormonu ułatwiającego przedostawanie się glukozy do komórek ustroju, gdzie zostaje ona zamieniona w energię. »» Trzustka chorego na cukrzycę nie wytwarza dostatecznej ilości insuliny bądź też organizm nie wykorzystuje tego hormonu prawidłowo. W rezultacie upośledzone jest przenikanie cukru z krwi do komórek ciała, gdzie powinien zostać zużytkowany. W książce Petera Chase'a Understanding Insulin Dependent Diabetes (Na czym polega cukrzyca insulinozależna) wyjaśniono: „Kiedy potem stężenie cukru we krwi znacznie wzrośnie, jest on wydalany przez nerki z moczem”. Do symptomów nieleczonej cukrzycy należy między innymi częste oddawanie moczu.

Cukrzyca typu I

Ten typ cukrzycy dawniej nazywano cukrzycą młodzieńczą, ponieważ najczęściej ujawnia się ona u dzieci i u ludzi młodych. Może jednak wystąpić w każdym wieku. Chociaż przyczyny cukrzycy nie są znane, istnieją czynniki najwidoczniej sprzyjające powstaniu cukrzycy typu I, a mianowicie:

1. Uwarunkowania genetyczne (dziedziczenie):
2. Autoimmunizacja (alergiczna reakcja ustroju na własne tkanki lub komórki, w tym wypadku występujące w trzustce).
3. Środowisko (wirusy lub substancje chemiczne).

Przypuszcza się, że wskutek infekcji wirusowych i innych czynników dochodzi do uszkodzenia wysp Langerhansa (grup komórek w trzustce produkujących insulinę). Im więcej komórek w wyspach zostaje zniszczonych, tym większe jest ryzyko zapadnięcia na cukrzycę.»»

Cukrzycy towarzyszą liczne symptomy:

1. Częste oddawanie moczu.
2. Bardzo silne pragnienie.
3. Wzmożony apetyt (organizm domaga się kalorii, których nie dostaje).
4. Chudnięcie (cukier nie przenika do komórek, toteż organizm wytwarza energię, spalając zapasy tłuszczu i białka, a to powoduje utratę wagi ciała).
5. Drażliwość (jeśli wskutek częstego parcia na mocz chory wielokrotnie budzi się w nocy, jest niewyspany, co może wpływać na usposobienie).

Trzustka osoby cierpiącej na cukrzycę typu I, produkuje za mało insuliny lub wcale jej nie wytwarza. Trzeba więc codziennie dostarczać tego hormonu organizmowi, zwykle w postaci zastrzyków (insulina przyjmowana doustnie rozpada się w żołądku).


Cukrzyca typu II
Tej postaci choroby nie należy mylić z typem I. Jest to stan, w którym organizm chorego nie wytwarza dostatecznej ilości insuliny lub nie zużytkowuje jej w pełni. Najczęściej ten rodzaj cukrzycy występuje u ludzi po 40 roku życia i rozwija się stosunkowo wolno. »» Nierzadko jest ona przekazywana dziedzicznie. Zwykle ujemny wpływ na przebieg choroby ma otyłość i niewłaściwa dieta. U wielu chorych przynajmniej na początku stosuje się tabletki pobudzające trzustkę do wydajniejszego wytwarzania insuliny. Leki te nie zawierają insuliny.

Niebezpieczeństwa związane z cukrzycą

Żeby funkcjonować, organizm potrzebuje energii. Jeśli nie może wykorzystać glukozy, spala zapasy tłuszczu i białka. Jednakże podczas rozpadu kwasów tłuszczowych powstają zbędne produkty - ketony. Gromadzą się one we krwi i przenikają do moczu. Ponieważ odczyn ketonów jest kwaśniejszy niż normalny odczyn tkanek ciała, ich duże stężenie we krwi powoduje niebezpieczny stan zwany kwasicą ketonową (ketozą).

Dla cukrzyka groźny jest również spadek poziomu cukru we krwi poniżej normy (hipoglikemia). Towarzyszą temu przykre objawy: chory może się trząść, pocić, odczuwać zmęczenie i głód, być poirytowany lub zdezorientowany, może też mieć przyśpieszone bicie serca, zaburzenia wzroku, bóle głowy, odczuwać drętwienie ciała, pieczenie warg czy łaskotanie w gardle.

Niekiedy stan ten wywołuje nawet drgawki i utratę przytomności. W zapobieganiu objawom skuteczna bywa odpowiednia dieta i regularne posiłki. W razie pojawienia się wyżej wymienionych symptomów można spróbować podnieść stężenie cukru we krwi do bezpieczniejszego poziomu, przez dostarczenie organizmowi najpierw cukrów prostych - w postaci na przykład soku owocowego lub glukory w tabletkach - a potem zjedzenie zwykłego posiłku. W cięższych przypadkach konieczny jest zastrzyk glukagonu. Hormon ten powoduje uwalnianie cukru zmagazynowanego w wątrobie, dzięki czemu zwiększa się stężenie glukozy w krwiobiegu. Rodzice dziecka chorego na cukrzycę postąpią mądrze, gdy o jego stanie zdrowia powiadomią personel przedszkola lub szkoły i kierowcę autobusu szkolnego.


Przewlekłe powikłania
Do przewlekłych powikłań związanych z cukrzycą należy podatność na zawał serca i udar mózgu, a także pogorszenie wzroku, choroba nerek, schorzenia nóg lub stóp oraz częste infekcje. Komplikacje te spowodowane są uszkodzeniem naczyń krwionośnych i włókien nerwowych, jak też brakiem odporności. Nie muszą one jednak pojawić się u wszystkich cukrzyków. »» Dbanie o to, by stężenie cukru we krwi było na poziomie zbliżonym do normalnego, może opóźnić wystąpienie tych dolegliwości lub złagodzić ich objawy. Ważną rolę w profilaktyce odgrywa również utrzymywanie w normie wagi ciała i ciśnienia krwi oraz wystrzeganie się palenia papierosów. Chory na cukrzycę powinni zażywać dużo ruchu, przestrzegać odpowiedniej diety i przyjmować przepisane leki.
topPrzebudźcie się! nr 18 z 22 września 1999