Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

OKO — przedmiot zazdrości informatyka

oko

SIATKÓWKA to błonka przylegająca do ściany gałki ocznej. Jest cienka jak papier i składa się z różnych warstw zawierających przeszło 100 milionów neuronów, czyli komórek nerwowych. „Siatkówka”, czytamy w książce The Living Body (Żywy organizm), „to jedna z najbardziej godnych uwagi tkanek ciała ludzkiego”. Jest „przedmiotem zazdrości informatyka, ponieważ dokonuje co sekundę około 10 miliardów czynności kalkulacyjnych” — pisze Sandra Sinclair w książce How Animals See (Jak widzą zwierzęta).

Na siatkówce w naszym oku, niczym w kamerze na błonie fotograficznej, powstaje obraz tego, co widzimy. Jednakże, jak wyjaśnia dr Miller, „jeśli chodzi o wszechstronność czułości”, żaden film „nie może się równać z siatkówką”. Ta sama „błona filmowa” pozwala nam widzieć przy księżycu i przy 30 000 razy intensywniejszym świetle słonecznym. Ponadto siatkówka jest w stanie rozróżniać drobne szczegóły przedmiotu, nawet jeśli pewne fragmenty są jasno oświetlone, a reszta pozostaje w cieniu. „Aparat fotograficzny”, pisze profesor Guyton w Textbook of Medical Physiology, „nie może tego dokonać, gdyż krytyczny zakres natężenia światła potrzebnego do odpowiedniego naświetlenia filmu jest zbyt wąski”. Właśnie dlatego fotografowie muszą używać lampy błyskowej.

Dzięki znacznemu zakresowi światłoczułości siatkówki, oko — w przeciwieństwie do aparatu fotograficznego — nie jest uzależnione od światła błyskowego oko

Swą „wszechstronność czułości” siatkówka zawdzięcza po części 125 milionom pręcików. Są one wrażliwe na światło o słabym natężeniu, co umożliwia widzenie w nocy. Poza tym siatkówka ma około 5,5 miliona czopków, które reagują na jaśniejsze oświetlenie i pozwalają dokładnie rozróżniać kolory. Niektóre z nich są wrażliwsze na światło czerwone, inne na zielone, a jeszcze inne na niebieskie. W wyniku kombinacji tych podstawowych barw można podziwiać rozmaite kolory w tym czasopiśmie. W wypadku jednakowego pobudzenia wszystkich 3 rodzajów czopków widzi się śnieżną biel.

Większość zwierząt ma ograniczoną zdolność widzenia barw, a niektóre w ogóle jej nie wykazują. „Postrzeganie barw dodaje życiu niemało blasku” — powiedział chirurg Rendle Short, po czym dodał: „Spośród wszystkich narządów, które nie są bezwzględnie konieczne do życia, oko można uznać za najwspanialszy”.

„Cudowne współdziałanie”

Obrazy powstające na siatkówce są, podobnie jak na błonie fotograficznej, odwrócone. „Dlaczego więc nie widzimy świata do góry nogami?” — pyta dr Short, i zaraz potem odpowiada: „Dlatego, że mózg przyzwyczaił się do odwracania wrażeń wzrokowych”.

Twoja siatkówka ma miliony komórek nerwowych, zwanych czopkami, wrażliwych na światło zielone, czerwone i niebieskie. siatkówka

Skonstruowano specjalne okulary, przez które wszystko widzi się odwrócone. Ochotnicy, którzy w ramach doświadczeń naukowych zgodzili się je nosić, widzieli wszystko odwrotnie. Po kilku dniach stało się coś zdumiewającego: Zaczęli widzieć normalnie! „Cudowne współdziałanie oka z mózgiem przejawia się w najrozmaitszy sposób” — czytamy w The Body Book (Księga ciała).

Gdy przebiegasz wzrokiem tę linijkę, czopki siatkówki odróżniają czarną farbę drukarską od białego papieru. Siatkówka nie potrafi jednak rozpoznać liter alfabetu. Zdolność nadawania znaczeń szeregom liter zawdzięczamy pewnemu obszarowi mózgu. Niezbędne jest więc przekazywanie informacji.

Siatkówka za pośrednictwem milionów włókien nerwowych wysyła zakodowaną informację do części mózgu położonej z tyłu głowy. „Przekazywanie impulsów z siatkówki do kory mózgowej” — czytamy w książce The Brain (Mózg) — „jest w najwyższym stopniu zorganizowane i uporządkowane. (…) Gdy na poszczególne fragmenty siatkówki padnie nieco światła, natychmiast reagują odpowiadające im części okolicy wzrokowej [w mózgu].

topPrzebudźcie się! nr 11 z 8 listopada 1988