Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

KRWINKI — maleńkie ‘ciężarówki’ w twoim ciele

Krwinki

JESZCZE pięć dni temu, była to komórka z jądrem. Ale po okresie intensywnego dojrzewania i podziałów — pozbyła się go w energicznych skurczach i stała się retykulocytem. Co to takiego ?

Retykulocyt to niedojrzała krwinka czerwona, która może już przeniknąć do krwiobiegu. Za dwa do czterech dni, przekształci się w erytrocyt — dojrzałą krwinkę czerwoną.

Erytrocyt pod niejednym względem przypomina ciężarówkę. Przewozi swój ładunek dzięki hemoglobinie — białku, pełniącemu funkcję przenośnika tlenu. Ocenia się, że podczas swego czteromiesięcznego istnienia, ta mikroskopijna „ciężarówka” pokona trasę długości około 250 kilometrów. W twoim organizmie znajduje się około 10 miliardów naczyń włosowatych (maleńkich naczyń krwionośnych), które razem wzięte są dwa razy dłuższe niż równik. Potrzeba więc bilionów erytrocytów (krwinek czerwonych), by tlen dotarł do wszystkich części ciała.

Malutka „ciężarówka” jest niemal bez przerwy w ruchu. Jej prędkość zależy od tego, w której części krwiobiegu się znajduje. Najszybciej porusza się po „autostradzie” systemu krwionośnego — aorcie; osiąga tam maksymalną prędkość 120 centymetrów na sekundę. Kiedy zaś „zjeżdża na boczne drogi” — stopniowo zwalnia tak, by w końcowych naczyniach włosowatych osiągnąć przeciętną prędkość 0,3 milimetra na sekundę.

Skąd się biorą krwinki

U zdrowych osób dorosłych większość krwinek powstaje w szpiku kostnym. Codziennie wytwarza on na każdy kilogram masy ciała 2,5 miliarda krwinek czerwonych, 1 miliard granulocytów (krwinek białych) i 2,5 miliarda płytek krwi. W ten sposób wyrównywany jest dzienny ubytek krwinek. Co sekundę giną miliony krwinek czerwonych, które zdrowy organizm zastępuje nowymi.

Żeby przeniknąć do krwiobiegu, niedojrzałe krwinki czerwone w szpiku kostnym przeciskają się przez szczelinowe otwory ścian małych naczyń krwionośnych (zatok szpikowych) i są unoszone z krwią. Przez kolejne trzy dni każda z nich będzie produkowała hemoglobinę. Przestaną to robić, gdy zamienią się w erytrocyty — dojrzałe krwinki czerwone.

Krwiobieg wielki i krwiobieg mały

W XVII wieku lekarze zrozumieli działanie dwóch różnych obiegów krwi. W krwiobiegu wielkim krwinki czerwone, owe mikroskopijne „ciężarówki”, podróżują z serca do tkanek. Tam zostawiają tlen, a zabierają produkt uboczny, którym jest dwutlenek węgla. Niektórzy specjaliści nazywają ten proces oddychaniem wewnętrznym. Potem krwinki czerwone wracają do serca. W krwiobiegu małym, zwanym też krwiobiegiem płucnym, „ciężarówki” wędrują do płuc. Tam pozostawiają dwutlenek węgla, a zabierają tlen. Jak widać, krwiobieg płucny umożliwia twemu ciału wymianę gazów z otoczeniem.

Kiedy krwinek jest za mało

Czasem liczba krwinek w organizmie spada poniżej normy. Stan ten lekarze nazywają niedokrwistością. Jego przyczyny mogą być różne. Oto niektóre z nich:

  1. zakłócenie procesu produkcji i dojrzewania krwinek czerwonych,
  2. zbyt szybkie tempo ich usuwania,
  3. obfite krwawienie.

Niedokrwistość może być także następstwem stanów zapalnych lub nowotworów. Problemy pojawiają się też, gdy we krwi jest za dużo lub za mało żelaza. Przy niedoborze tego pierwiastka krwinki czerwone nie mogą normalnie dojrzewać. Dlatego są mniejsze i bledsze niż zazwyczaj.

Wielu chorym pomaga leczenie preparatami żelaza. Zdarza się, że poziom żelaza we krwi jest zbyt wysoki. Dzieje się tak wtedy, gdy uszkodzone krwinki czerwone rozpadają się i uwalniają ten pierwiastek do organizmu. Stopniowo zatruciu ulegają wszystkie narządy. Szczególnie poważne konsekwencje ma zatrucie serca. Pacjenci, których to spotyka, prawie zawsze zaczynają cierpieć na przewlekłą niewydolność krążenia.

Opis całej pracy wykonywanej przez krwinki czerwone zająłby wiele opasłych tomów. Cudowna złożoność tego mechanizmu, przedstawiona tutaj jedynie w zarysie, przynosi chwałę Projektantowi i Twórcy życia oraz świadczy o Jego mądrości. O tym wspaniałym, inteligentnym Stwórcy jeden z Jego starożytnych czcicieli napisał:

„Dzięki niemu bowiem mamy życie i poruszamy się, i istniejemy” (Dzieje 17:28).

topPrzebudźcie się! nr 22 z 22 listopada 2001