Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

SZABAT (sobota) i święta

zapalanie świec szabatowych Pochwalonyś Ty, Wiekuisty, Boże nasz, Królu wszechświata, który uświęciłeś nas przykazaniami Swoimi i kazałeś nam zapalić światła sobotnie.

PRZEZ wprowadzenie regularnie wracających dni, w których wstrzymać się należy od zabiegów życia codziennego, od pracy dla chleba, od obowiązków powszednich, od spraw, mających na celu życie doczesne, pragnął prawodawca pomnożyć chwile w tem życiu, w których by człowiek odrywał się od poziomych dążen życia fizycznego, a wznosił się duchem do wyższych sfer myśli, do podniosłych wzruszeń i zadań, aby słowem oddalał się od ziemskości, a zbliżał się do Boskości. Obrzędowo stały się dni te ważnym elementem dla trwałości budowy religijnej. Takie dni święte stały się kotwicą religii wśród burz i bałwanów rzeczywistego, materyjalnego życia.

To, co wszystkim świętom całego roku jest wspólnem, Pismo Święte zaznacza przedewszystkiem przy Sobocie, ażeby mianowicie przez zaprzestanie wszelkich robót, wszelkich świeckich zabiegów, umożliwić oddanie się religijnemu życiu i temsamem do Boga się zwracać.

Cel i znaczenie Soboty egzegeci rozmaicie objaśniają. Jedni widzą w tym naśladowanie Boga w czynnościach człowieka, jako Bóg przez sześć dni stworzył świat, a siódmego dnia odpoczął, należy iść za Jego przykładem. Inni w ustanowieniu Soboty widzą łaską Bożą poświęcenie siódmej części życia człowieka przyjemnościom odpoczynku, wśród ciągłych trudów i niewywczasów. Niektórzy zapatrują się na dzień ten, jako na pamiątkę stworzenia świata, wyjścia z Egiptu i nadania dziesięciorga przykazań, co wszystko podług tradycyi miało mieć miejsce w Sobotę.

Po głębszej atoli rozwadze pokazuje się, że Sobota ustanowioną była, jako ważny środek wyzwalania ludzkiego ducha z materyjalnej sfery życia. Dla tego rozciąga się ona do dwóch nieodłącznych od siebie momentów:

  1. wobec pracy dla zaspokojenia zmysłowych potrzeb, bezwarunkowe przerwanie jej, tak, że sześciu dniom materyjalnej pracy, przeciwstawia się siódmy uroczysty i wyzwalający od zabiegów powszednich;
  2. wobec spraw ducha, dźwignienie się duchowe, wzniesienie się w sferę religijną, zbliżenie się do Boga.

Odpoczynek sobotni rozciąga się nie tylko do wszystkich członków rodziny izraelskiej, do sług i służebnic, ale i do obcych, a nawet i do bydła. Dla ustalenia zaś bezwarunkowego odpoczynku musiały być wydane przepisy ochronne, które od uwłaczenia odpoczynkowi ustrzedz by mogły. Takich przepisów głównych jest trzy:

  1. Gdy Izraelita w Sobotę ma być wolny od wszelkiej pracy i od wszelkich trosk dla potrzeb cielesnych, to już dniem wprzódy nalepy przygotować jadło dla zaspokojenia głodu, by nie gotować i nie piec w Sobotę.
  2. Ażeby temu radykalniej zapobiedz, zabroniono specyjalnie rozpalania ognia w Sobotę, tembardziej, że ognisko nie tylko do gotowania jadła, ale i do wielu robót warsztatowych służy.
  3. Wydalenie się z domu, przebywanie dalekich przestrzeni, musiało być takie zakazane, by w ogóle ustrzedz od przerwania cielesnego pokoju, do duchowego skupienia się tyle potrzebnego.

Z tych kilku zakazów Mojżeszowych, dążących do utrzymania spoczynku w Sobotę, Kazuistyka talmudyczna wysnuła cały szereg ogrodzeń i obostrzeń, podciągając najlżejsze zajęcia pod kategoryją robót, świętość Soboty profanizujących.

Ponieważ ustanowiona Sobota, jakeśmy wyżej zaznaczyli, obok ustalenia odpoczynku, ma jeszcze cel przeniesienia się przez ten dzień ze sfery materyjalnej do duchowej; to też ogół Izraelitów, przebywając w Sobotę więcej niż przez cały tydzień w Synagodze, oddając się w domu studyjowaniu zakonu bożego, z łatwością znosi wszelkie ogrodzenia sobotnie, usuwa się zupełnie od powszedniego bycia, zamyka interes, który go żywi i nie wchodzi w żadne stosunki handlowo-społeczne, ani rozmową, ani przez korespondencyją. Izraelita pobożny w dniu sobotnim bawi w domu świątecznie odziany, odżywia się lepiej i w religijnie natchnionym duchu wyśpiewuje hymny na chwałę Boga.

topДозволено Цензурую. - Варшава, 11 Ноября 1892 года