Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

TEFILIN (Filakteryje) i CICIS (Pętlice)

Żydzi z filakteriami na głowach Filakterie obwiązuje się wokół ramienia siedem razy. My chasydzi wiążemy od siebie, od ciała na zewnątrz. Nasi przeciwnicy wiążą do siebie do ciała. Oni tak robią, bo sa samolubni i myślą tylko o sobie.
(Jiŕi Langer, „9 bram”)

Najstarszą i najgłówniejszą częścią rytuału jest modlitwa „Szema”, stanowiąca „credo” Izraela, a złożona z 3-ch ustępów Pisma Świętego:

  1. „Szema”, ustęp treści dogmatycznej, zawiera wyznanie wiary:„Słuchaj Izraelu! Wiekuisty [JHWH] jest naszym Bogiem, Bóg jest jedynym, a będziesz miłował Pana Boga twego z całego serca, z całej duszy i z całego mienia twego”.
  2. „Wehaja”, ustęp tendencyi etycznej, wpaja bezwarunkowe posłuszeństwo dla przykazów boskich, zapewniając gorliwym wykonawcom przykazów obfity plon w zbożu, winie i oliwie, z zagrożeniem nieurodzaju i zagładą dla przestępców. Przytem zastrzega: „A weźcie te słowa do serca waszego i do umysłu waszego, i nawiążcie je, jako znak na ręku i jako naczolniki między oczyma waszymi. I nauczycie ich synów waszych, by powtarzali je, czy to siedząc w domu swoim, czy będąc w drodze, tak kładąc się na spoczynek, jak budząc się ze snu. I wypiszesz je na podwojach domów twoich (Mezyzos) i na bramach twoich”.

Obrazowe to wskazanie, jak bardzo związany z jestestwem każdego Izraelity winien być główny jego dogmat religijny, jest dziwnie silne; taką zresztą formę retoryczną napotykamy dość często w stylu biblijnym, jak np. w przypowieściach Salomona: „Miłosierdzie i prawda niech cię nie opuszczają, uwiąż je u szyi twojej, napisz je na tablicy serca twego”.

Tradycyja wszakże, biorąc zastrzeżenie całe w znaczeniu dosłownem, rozporządziła nosić podczas modlitwy porannej w dniach powszednich tak zwane „Tefilin” (Filakteryje). Są to dwie maleńkie torebki skórzane o czterech skrytkach, w których złożone są 4-ry rolki pergaminowe z 4-ma wypisami biblijnemi, między którymi znajdują się i 3 ustępy tu omówione; torebki te czyli skrzyneczki nawiązuje się zapomocą skórzanych rzemyków (Recyos) na czole i na lewej ręce.

W moc wyrażenia „napiszesz na podwojach domów” tradycyja również zarządziła przybijanie rolek pergaminowych z powyższymi ustępami biblijnemi u drzwi wchodowych mieszkań i t. d. *).

3. „Wajomer”, ustęp przedstawiający symbolikę, w dosłownem tłumaczeniu brzmi: „I rzekł Wiekuisty [JHWH] do Mojżesza, mówiąc: Powiedz synom Izraela i mów im aby sobie zrobili pętlice (Cicis) na rogach swych sukien w swych pokoleniach i umieszczą u pętlic narożnych nić niebiesko-purpurową. Mają to być dla was pętlice, gdy na nie patrzeć będziecie, to przypomnicie sobie wszystkie przykazy Wiekuistego [JHWH] i wykonacie je, i nie będziecie chodzić za sercem swojem i za oczyma swojemi, które wodzą was na pokuszenie. Abyście pamiętali i wykonywali wszystkie przykazy moje i staniecie się świętymi Bogu swojemu”.

filakterie Filakterie przechowywano jak największy skarb

Cel noszenia pętlic, czyli nitek widomych, Mojżesz wyraźnie określa, mają one bezustannie przypominać przykazy boskie, ale czy ma być jaki związek symboliczny między temi nitkami i ich barwą a przykazaniami, trudno odgadnąć. Być może, że Mojżesz, dążąc do wychowania ludu izraelskiego na lud kapłański, święty, przepisał im owe nitki w połączeniu z nicią niebiesko-purpurową dla uwydatnienia barwy, ornat kapłański odznaczający, gdyż w innem miejscu Mojżesz zaleca, ażeby zwierzchnia suknia arcykaplana (Meyl-haefod ) była całkiem koloru niebiesko-purpurowego (Kilo Techeles) *). Mogły więc Cicis stanowić cechę zewnętrzną, odróżniającą lud kapłański od otaczających go ludów bałwochwalczych, a jednocześnie miały ludowi temu przypominać, iż jest kapłańskim, że więc strzedz winien przykazań boskich.

filakterie

Talmud, dzieląc ostatni ten pogląd, nakazuje jeszcze przygotowywać nitki w sposób, nadający im symboliczno-mistyczne znaczenie, nakazuje mianowicie okręcać ósmą nitkę cztery razy, po 7, 8,11 i 13 skrętów, czyli razem 39 obrotów, z pięcioma węzłami pomiędzy skrętami. Cyfra 39 odpowiada takiejże cyfrze 39, powstałej z wyrazów: „Jehowa Echod” (Bóg jedyny). Wyraz „Cicis” dający cyfrę 600 w połączeniu z 8-ma nitkami i 5 węzłami, przedstawia ogólną liczbę 613 przykazów i zakazów boskich (Terjag-Micwos) **).

Przepisy o filakteryjach i pętlicach tak się zrosły z życiem religijnem, że nie masz żyda prawowiernego, któryby ich najściślej nie wykonywał. W każdej innej religii spotykamy godła, wyobrażające wyższą ideę, a w Judaizmie są niemi właśnie owe filakteryje i pętlice, uprzytomniające zakon boży.


*) Kolor fioletowy do dziś dnia dominuje w ornatach wyższego duchowieństwa obcych wyznań.
**) Egzegeza Midraszowa używa kilku sposobów do objaśnienia P.Ś., między innymi:
  1. Notarikon, czyli rozkładanie wyrazu na pojedyncze głoski i nadanie każdej głosce znaczenia oddzielnego wyrazu.
  2. Gematria, objaśnienie zapomocą wartości liczebnej głosek jednego wyrazu; wiadomo, że głoski hebrajskie wyrażają cyfry np.: a=1; b=2; g=3; d=4; i t. d.

mezuza Mezuza — dosłownie framuga drzwi — to zwitek pergaminu z dwoma pierwszymi akapitami modlitwy „Szma”
(„Słuchaj Izraelu! Pan [JHWH] jest Bogiem naszym, Pan [JHWH] jest jeden”). Zwitek ten
umieszczany jest w pudełeczku i przymocowywany do framugi z prawej strony drzwi.
Mezuza ma za zadanie strzec przed demonami.
topДозволено Цензурую. - Варшава, 11 Ноября 1892 года