Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

Czy „rózga karności” nie jest staromodna?

BIBLIJNY PUNKT WIDZENIA
„Głupota tkwi w sercu młodzieńca, lecz rózga karności wypędza ją stamtąd” (Przypowieści 22:15)
rózga karności

BIBLIJNA wzmianka o „rózdze karności” wzbudza zaciekłe spory. To całkiem zrozumiałe, gdyż co roku umiera tysiące dzieci zmaltretowanych przez rodziców. Może dlatego w pewnym komentarzu do Biblii zgoda na wymierzanie kary cielesnej została błędnie przedstawiona jako „pogląd uwarunkowany czynnikami kulturowymi”.

Jednakże Biblia nie powstała pod wpływem poglądów jakiegoś kręgu kulturowego, lecz pod natchnieniem Bożym (2 Tymoteusza 3:16). Czy jej wypowiedzi o „rózdze karności” są nierozsądne? Dużą wagę ma rozważenie ich kontekstu. Zilustrujmy to przykładem układanki. Na poszczególnych elementach widać niewiele. Dopiero gdy się je ułoży, można zobaczyć cały obrazek. „Rózga” to tylko jeden fragment układanki. Jeżeli chcemy uzyskać pełny obraz, musimy poznać inne zasady biblijne, dotyczące karności.

Zrównoważony pogląd

Czy Biblia popiera wyłącznie karę cielesną? Zwróć uwagę na takie zalecenia:
• „Nie pobudzajcie do gniewu waszych dzieci”
• „Nie bądźcie zbyt surowi dla swoich dzieci, by nie upadały na duchu”.

Może powiesz: „To brzmi o wiele rozsądniej niż rady biblijne”. Tymczasem wskazówki te pochodzą właśnie z Biblii. Zanotowano je w Efezjan 6:4 (cytat z Biblii Tysiąclecia) i Kolosan 3:21 (Biblia poznańska).

Biblia rzeczywiście wyraża rozsądny pogląd na tę sprawę. Przyznaje, że kara cielesna na ogół nie jest najskuteczniejszą metodą wychowawczą. W Przysłów (Przypowieści) 8:33 czytamy: „Słuchajcie karcenia” (New World Translation), a nie: „Odczujcie karcenie”. A werset 10 w rozdziale 17 wskazuje, iż „nagana głębiej działa na mądrego niżeli na głupiego sto batów” (Biblia Tysiąclecia). Ponadto 5 Mojżeszowa 11:19 zaleca działanie zapobiegawcze, polegające na wykorzystaniu przypadkowych okazji do wszczepiania dzieciom zasad moralnych. Tak więc biblijny punkt widzenia na karcenie jest naprawdę zrównoważony.

A co powiedzieć o „rózdze”?

Niemniej jednak Biblia wspomina o „rózdze” karności (Przypowieści 13:24; 22:15; 23:13-14; 29:15). Jak to rozumieć? Słowo „rózga” jest tłumaczeniem hebrajskiego sze'wet. Hebrajczycy rozumieli przez nie laskę albo kij, jakich na przykład używali pasterze. Wobec tego rózga w ręku kogoś sprawującego władzę kojarzy się z czułym przewodnictwem, a nie z bezwzględnym traktowaniem (Psalm 23:4).

Wyraz sze'wet niejednokrotnie pojawia się w Biblii jako symbol władzy (2 Samuela 7:14; Izajasza 14:5, Biblia poznańska). W kontekście władzy rodzicielskiej „rózga” nie odnosi się wyłącznie do kary cielesnej. Obejmuje wszystkie formy karcenia, które najczęściej wcale nie wymaga bicia. Kara cielesna na ogół wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy zawodzą inne metody. Według Przypowieści 22:15, w sercu tych, którzy są karani cieleśnie, „tkwi” („jest przywiązana” - Biblia poznańska;„głęboko zakorzeniona” - The New English Bible) głupota. Chodzi tu o coś więcej niż tylko o dziecięce psoty.

Jak karcić?

W Biblii karcenie niezmiennie łączy się z miłością i łagodnością, nigdy zaś z gniewem czy okrucieństwem. Umiejętny doradca powinien być „uprzejmy dla wszystkich, (…) cierpliwie znoszący przeciwności, napominający z łagodnością krnąbrnych” (2 Tymoteusza 2:24-25).

Rodzice nie mogą więc uważać karcenia za sposobność do wyładowania swych emocji. Karcenie to metoda wychowawcza. Powinno więc służyć korygowaniu dziecka, gdy popełnia błąd. Kara cielesna wymierzana w gniewie nie uczy niczego dobrego. Zaspokaja potrzeby matki lub ojca, a nie dziecka.

Ponadto skuteczne karcenie nie przekracza pewnych granic. Jak czytamy w Jeremiasza 46:28, Jehowa rzekł do swego ludu: „Będę musiał cię ukarać w należytej mierze” (New World Translation). Trzeba o tym pamiętać szczególnie wtedy, gdy stosuje się karę cielesną. Bicie czy szarpanie małego dziecka doprowadza niekiedy do uszkodzenia mózgu, a nawet do śmierci.*[1] Jeżeli karcenie nie służy właściwemu celowi, to znaczy korygowaniu i pouczaniu, może być równoznaczne ze znęcaniem się nad dzieckiem.*[2]

Biblia nie zachęca do maltretowania dzieci

Zanim Jehowa napomniał swój lud, powiedział do niego: „Nie bój się, (…) bo Ja jestem z tobą” (Jeremiasza 46:28). Dziecko należy tak karcić, żeby nie poczuło się odepchnięte. Przeciwnie, powinno mieć świadomość, że ojciec czy matka ‘są z nim’, serdecznie je wspierają i zachęcają. Kiedy zachodzi konieczność ukarania go cieleśnie, powinno rozumieć dlaczego. W Przysłów 29:15 czytamy: „Rózga i nagana rodzą mądrość” (Biblia poznańska).

To smutne, że „rózga” władzy rodzicielskiej jest dziś tak często nadużywana. Jednakże nie można za to winić rozsądnych zasad biblijnych (porównaj 5 Mojżeszową 32:5). Po rozważeniu kontekstu wypowiedzi biblijnych na temat „rózgi” widzimy, że ma ona służyć pouczaniu dzieci, a nie ich maltretowaniu. Jak zwykle Biblia okazuje się pożyteczna „w nauczaniu, upominaniu, prostowaniu spraw, karceniu w sprawiedliwości” (2 Tymoteusza 3:16, New World Translation).

*[1] Książka Outgrowing the Pain: A Book for and About Adults Abused as Children (Ukojenie bólu: Książka o i dla dorosłych, którzy w dzieciństwie padli ofiarą nadużyć) ostrzega: „Lanie przeradza się nieraz w katowanie dziecka, jeśli rodzice tracą panowanie nad sobą i używają siły mogącej powodować obrażenia. Uderzanie jakimiś przedmiotami lub pięścią, bicie bardzo małych dzieci oraz zadawanie ciosów w delikatne części ciała (twarz, głowa, żołądek, plecy, narządy rozrodcze) zwiększa prawdopodobieństwo, że karcenie przejdzie w pastwienie się nad dzieckiem”.

*[2] W książce Father Power (Siła ojca) dr Henry Biller i Dennis Meredith piszą: „Kara cielesna może być skuteczna nawet wtedy, gdy jest dość łagodna. Jeżeli wymierzy ją osoba, o której miłości dziecko jest przekonane i którą samo kocha - przeżyje to na tyle mocno, że zastanowi się nad tym, co źle zrobiło”

topPrzebudźcie się! nr 9, z 8 września 1992