Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

IZRAEL — ekonomia między wojną a pokojem

W SKRÓCIE
Oficjalna nazwa: Państwo Izrael
Ustrój: demokracja parlamentarna
Stolica: Jerozolima
Waluta: szekel
Największe porty: Aszdod, Hajfa
Najważniejsi partnerzy handlowi: USA, Belgia, Niemcy Wielka Brytania, Włochy Japonia
STATYSTYKA
Powierzchnia: 21 946 km2
Ludność: 6,4 mln
Gęstość zaludnienia: 291 mieszk./km2
Ludność miejska: 91%
Stopa bezrobocia: 9%
Stopa wzrostu gospodar.: 5,9%
Import: 35,1 mld USD
Eksport: 31,5 mld USD
Stopa inflacji: 0,1%
Produkt krajowy brutto: 110,2 mld USD
Udział poszczególnych sektorów w PKB: rolnictwo 4%, przemysł 37%, usługi 59%
PKB na jednego mieszkańca: 18 900 USD
WIELKIE OŚRODKI GOSPODARCZE
Tel Awiw-Jaffo: szlifiernie diamentów, przemysł metalowy produkcja opon samochodowych i samolotów
Port Aszdod: port, rafinerie ropy naftowej, przemysł spożywczy samochodowy elektroniczny
Hajfa: przemysł chemiczny, farmaceutyczny, rafinerie ropy naftowej,
Port Afiq: gospodarka leśna, przemysł spożywczy
GOSPODARKA
Rolnictwo (w tys. ton) pomarańcze (887), pomidory (523), pszenica (291), ziemniaki (213), jabłka (104) winogrona (98)
Hodowla (owiec, bydła, kóz)
Gospodarka leśna
Rybołówstwo
Bogactwa naturalne: marmur, granit, fosforyty, sole potasowe, magnez, sól kamienna, miedź, żelazo, ropa naftowa i gaz ziemny (w niewielkich ilościach)
Przemysł: paliwowo-energetyczny (petrochemiczny elektrownie cieplne), elektromaszynowy (precyzyjny; elektroniczny i komputerowy, aparatura medyczna i naukowa, zbrojeniowy) spożywczy, chemiczny metalurgiczny (metalowy), lekki (tekstylny), obróbka diamentów
Postęp dzięki know-how.
Swą dominującą pozycję na Bliskim Wschodzie Państwo Izrael zawdzięcza przede wszystkim wysoko wykwalifikowanym imigrantom z całego świata, dobremu systemowi kształcenia i pomocy ekonomicznej z różnych źródeł.
Izrael Nowoczesne technologie oraz wymiana handlowa z USA i Unią Europejską, zapewniają Izraelowi wzrost gospodarczy.W 2000 roku stopa wzrostu w tym niewielkim bliskowschodnim kraju wynosiła prawie 6 procent

Główne ośrodki gospodarcze Izraela — Hajfa, Tel Awiw-Jaffo i nowoczesny megaport Aszdod — leżą na wybrzeżu; tereny w głębi lądu wykorzystuje się przeważnie do produkcji rolnej. Kraj posiada względnie niewielkie zasoby surowców. Ziemia Święta nie kryje w swoim wnętrzu wielkich bogactw naturalnych, poza minerałami pozyskiwanymi z wód Morza Czerwonego oraz rozmaitymi gatunkami kamienia budowlanego — marmuru i granitu. Z tej przyczyny Izrael polega głównie na potencjale intelektualnym swych obywateli.

Podstawową gałęzią gospodarki jest przemysł przetwórczy Mimo to handel zagraniczny wykazuje saldo ujemne, w granicach 10 mld dolarów w latach 90-tych ubiegłego wieku. Przyczynę stanowi brak surowców energetycznych — ropy naftowej i gazu ziemnego — oraz konieczność importowania sprzętu wojskowego.

Izraelczycy mają już za sobą cztery wojny ze swymi arabskimi sąsiadami, a ich armia uchodzi za jedną z najlepiej wyposażonych na świecie. Także w okresach ocieplenia w stosunkach z Palestyńczykami i ich islamskimi sojusznikami, nikt nie wspomina nawet o redukcji wydatków na obronę. Bez finansowego wsparcia ze strony USA, sytuacja gospodarcza Izraela byłaby jedna nieporównanie gorsza (choć owe wsparcie pokrywa jedynie deficyt w handlu zagranicznym).


Kwitnąca pustynia

Przed stu laty nikt chyba nie przypuszczał, że na nieurodzajnych glebach wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego na wielką skalę rozwinie się rolnictwo.
Izrael Izraelskie rolnictwo słynie z wykorzystywania najnowocześniejszych technik upraw.

NA przełomie XIX i XX wieku do Ziemi Świętej zaczęli przybywać pierwsi osadnicy żydowscy, wspierani przez Żydowski Fundusz Narodowy, który w następnych dziesięcioleciach na wielką skalę skupywał ziemię, a jego dzierżawcy przekształcali nieużytki w tereny uprawne. Największym problemem było, rzecz jasna, nawodnienie suchej gleby. Powstały trzy formy gospodarstw rolnych: klasyczne farmy rodzinne, kooperatywy (moszawim) działające według reguł podziału pracy i wspólnego zbytu oraz słynne kibuce, zakładane na zasadach własności kolektywnej.

Przekształcaniu pustyni w pola uprawne sprzyjały dwa czynniki: niezmordowany pionierski zapał wśród żydowskich osadników oraz ich niezwykłe zdolności wynalazcze, które umożliwiły stworzenie wyrafinowanego systemu nawadniającego. Gospodarstwa wytwarzały setki tysięcy ton produktów rolnych i były w stanie w trzech czwartych zaspokoić zapotrzebowanie Izraelczyków na żywność. Kibuc stał się także na Zachodzie symbolem idealnej organizacji pracy i romantycznych wyobrażeń o wspólnocie. Tysiące młodych ludzi — i to nie tylko żydowskiego pochodzenia — przybywały do Izraela, by uczestniczyć w budowie powstałego w 1948 r. państwa. Subwencjonowane w dużym stopniu rolnictwo produkowało gigantyczne nadwyżki i to w poczuciu pełnego bezpieczeństwa, jakie dawały mu państwowe gwarancje skupu.

Kryzys gospodarczy lat 1983-84, z inflacją przekraczającą nawet 400 procent, zmusił rząd do zmiany polityki. Rygorystyczne ograniczenie dotacji zmniejszyło wprawdzie nadwyżki, obniżyło jednak równocześnie zyski rolników. Niektórzy z nich zwrócili się ku innym sektorom gospodarki. Dziś w wielu kibucach i kooperatywach dominującą rolę odgrywają turystyka i rzemiosło.

topIzrael
Izrael
CO TRZEBA WIEDZIEĆ
  1. Wielki problem dla Izraela stanowią młodzi imigranci, którzy po upadku bloku wschodniego licznie napływają do tego kraju, przede wszystkim z dawnych republik ZSRR.
  2. Pierwszy kibuc, noszący nazwę Degania, założono w 1909 r. nad jeziorem Genezaret.
  3. By zmniejszyć uzależnienie Izraela od importu energii, wprowadzono przepis, zgodnie z którym każdy nowy dom winien być wyposażony w baterie słoneczne.
  4. Na obszarze Autonomii Palestyńskiej poważny problem stanowi korupcja. W strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu spora część zagranicznej pomocy gospodarczej (głównie z Unii Europejskiej) znika w prywatnych sejfach urzędników, często finansując działalność organizacji terrorystycznych.