Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

IZRAEL — Ziemia święta

W SKRÓCIE
Oficjalna nazwa: Państwo Izrael
Ustrój: republika parlamentarna
Podział administracyjny: 6 okręgów
Stolica: Jerozolima
Waluta: szekel
Język: hebrajski, arabski
Religie: hebrajski, arabski
Największe porty: Aszdod, Hajfa
Największe miasta: Tel Awiw-Jaffa, Hajfa, Holon, Petach Tikwa, Natanja, Beer Szwea
GOSPODARKA
Rolnictwo: uprawa pszenicy, warzyw, drzew owocowych, winorośli; hodowla zwierząt
Gospodarka leśna
Bogactwa naturalne: ropa naftowa, gaz ziemny, żelazo, miedź, chrom, fosfor
Przemyśl: lekki (tekstylny), elektromaszynowy (elektroniczny, lotniczy, zbrojeniowy)
Turystyka
STATYSTYKA
Powierzchnia: 21 946 km2
Długość: 450 km
Szerokość: 113 km (w okolicy Beer Szewa)
Ludność: 5,7 min (82% Żydzi, 18% Palestyńczycy)
Gęstość zaludnienia: 259 mieszk./km2
Najwyższe wzniesienie: Meron w Galilei (1 208 m)
Granice: 531 km z Jordanią, 206 z Egiptem, 79 km z Libanem, 76 km z Syrią
CO WARTO ZOBACZYĆ
Jerozolimę, Akkę, Nazaret, Zefat, Tel Megiddo, Bet Szean, Tel Awiw-Jaffę, Cezareę (ruiny rzymskie), Masadę, pustynię Negew, Ejlat
KLIMAT
Podzwrotnikowy przejściowy. Średnia temperatura w Jerozolimie: w styczniu +8°C, w sierpniu +23°C, w Ejlacie (nad Morzem Czerwonym): w styczniu +15°C, w sierpniu +32°C.
Izrael Jak przed wiekami w Jeziorze Tyberiadzkim (Genezaret) nadal łowi się ryby
Srebrny półksiężyc, krzyż i gwiazda Dawida
Izrael jak żaden kraj na świecie jest przedmiotem zaciekłych sporów.
Izrael Przypominająca formą przykrywke glinianego naczynia budowla skrywa zwoje z najstarszymi zapisami hebrajskimi Biblii, pochodzące z jaskiń Kumran nad Morzem Martwym. W tle Kneset, czyli siedziba parlamentu Izraela

Historia Ziemi Świętej zaczęła tworzyć się około półtora tysiąca lat p.n.e., a więc na długo przed narodzinami Chrystusa. Według Starego Testamentu, praojciec Abraham wyruszył z miasta Ur w Mezopotamii, zdążając do górzystej krainy, pomiędzy Jordanią a wschodnim wybrzeżem Morza Śródziemnego. Osiadł tam w miejscu zwanym Beer Szewa. Ok. 1220 r. p.n.e.

Mojżesz wyprowadził z egipskiej niewoli lud zwany Izraelem i powiódł go ku „Ziemi Obiecanej” — dzisiejszej Palestynie. Zgodnie z przekazami, około 1000 roku p.n.e. istniało tam potężne państwo, władane przez królów Saula i Dawida. Za panowania następcy tego drugiego, Salomona, rozpadło się ono na Izrael oraz — wkrótce podbitą przez Babilończyków — Judę. Wkroczenie wojsk Aleksandra Wielkiego w 333 roku p.n.e. zapoczątkowało tzw. epokę helleńską w dziejach Izraela. Od 63 roku p.n.e. ziemie te znalazły się pod panowaniem rzymskim. W tym czasie nastąpiły też wydarzenia opisane w Nowym Testamencie.

Rzymskie panowanie na półwyspie Synaj trwało nieprzerwanie do VII w., kiedy to Persowie i Arabowie ustanowili tam rządy półksiężyca. W wyniku wypraw krzyżowych, na ich terytorium powstawały wprawdzie państwa chrześcijańskie, lecz nie były one trwałe.

Do końca pierwszej wojny światowej Izrael pozostawał pod wpływami państwa osmańskiego. Pod koniec XIX w. zrodziła się idea syjonizmu — powrotu Żydów do Izraela. Po 1918 roku do administrowanej przez Wielką Brytanię Palestyny zaczęła napływać, przybierająca na sile, fala emigracji Żydów (zwłaszcza z Europy Środkowej i Wschodniej). Tragiczne wydarzenia drugiej wojny światowej oraz Holocaust dały solidne moralne podstawy do stworzenia „żydowskiej siedziby narodowej w Palestynie”. Mocą rezolucji ONZ z 1947 roku, kraj podzielono na dwa, związane unią gospodarczą, państwa. Wielka Brytania zapowiedziała na 14 maja 1948 roku wycofanie swych wojsk i administracji. Dzień wcześniej ogłoszono powstanie państwa Izrael. Już 15 maja wojska 7 państw arabskich (Jordania, Syria, Egipt, Irak, Liban, Arabia Saudyjska), przy wsparciu lotnictwa brytyjskiego i angielskich oficerów w armii jordańskiej, napadły na Izrael, nie posiadający wówczas nawet regularnej armii.. Z wojny o niepodległośc, jak tez i z kolejnych konfliktów, Izrael wychodził zawsze wzmocniony politycznie. Jednak do dziś jego byt jest zagrożony przez działalność muzułmańskich ugrupowań ekstremistycznych.

Nie ma pokoju w Ziemi Świętej

Nierozwiązywalna kwestia, do kogo należy Ziemia Święta, wciąż rozpala serca i umysły Izraelczyków i Palestyńczyków. Bliskowschodni konflikt zdaje się nie mieć końca.
Kibuc Wielu Izraelczyków żyje i pracuje w kibucach — wioskach o charakterze wspólnotowym.

Turysta, pragnący odwiedzić ten kraj u wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego, z powodzeniem może obejść się bez przewodnika. Nie wynika to wcale z niewielkiej powierzchni państwa, którego szerokość w najwęższym miejscu wynosi zaledwie 14 km, lecz z faktu, że wielu zna topografię Izraela z przypowieści biblijnych — pierwszego i chyba najdoskonalszego kompendium wiedzy o Ziemi Świętej.

Miejscowe świątynie są budowlami o szczególnym znaczeniu nie tylko dla Żydów, chrześcijan, ale również muzułmanów. Od tysiącleci ze wszystkich stron świata ściągają do Izraela pielgrzymi i podróżni, by odwiedzić miejsca otaczane najgłębszą religijną czcią. W obrębie jerozolimskiego starego miasta znajdują się obiekty kultu trzech wyznań. Wzgórze Moria, czczone jest przez Żydów jako miejsce ofiary złożonej przez Abrahama. Muzułmanie uważają je zaś za miejsce wniebowzięcia Mahometa. Ok. 960 r. p.n.e. Salomon wzniósł na wzgórzu świątynię, zburzoną potem przez Babilończyków, odbudowaną i wielokrotnie przebudowywaną. Gdy w 70 r. zniszczono ją po raz ostatni, pozostał po niej jedynie Mur Zachodni, tzw. Ściana Płaczu. W końcu VII wieku Arabowie zbudowali na świętej skale meczet.

Głównym ośrodkiem kultu chrześcijańskiego jest Bazylika Grobu Świętego na Golgocie. Lista miejsc w Izraelu związanych z dziejami Starego i Nowego Testamentu zdaje się jednak nie mieć końca.

Ponad 1 800 lat trwała tułaczka i prześladowania Żydów rozproszonych po całym świecie. Od 14 maja 1948 roku mają oni swe wytęsknione państwo — leżący na ziemiach ich przodków Izrael. Arabscy Palestyńczycy również roszczą sobie prawa do tego terytorium, nieugięcie uważając je za swoją ojczyznę. Duży wkład w załagodzenie konfliktu izraelsko-palestyńskiego wniósł premier Izraela Icchak Rabin. 4 listopada 1995 roku zginął on jednak w zamachu prawicowego ekstremisty. Śmierć Rabina zniweczyła starania o zakończenie konfliktu. Rozgorzał on na nowo i szybko przestał być regionalnym problemem Bliskiego Wschodu, stając się jednym z najpilniejszych zadań do rozwiązania przez polityków całego świata.

topIsrael mapa / ZOOM+ Israel mapa / ZOOM+ Israel mapa / ZOOM+
Izrael
CO TRZEBA WIEDZIEĆ
  1. W Izraelu istnieje powszechny obowiązek służby wojskowej, obejmujący również kobiety. W przypadku wojny ten mały kraj może zgromadzić siły zbrojne liczące nawet 400 tys. żołnierzy.
  2. Ściana Płaczu w Jerozolimie jest pozostałością zburzonej ok. 70 roku świątyni Salomona. Jej fragment — liczący 18 m wysokości mur — to najważniejsze miejsce święte judaizmu.
  3. Betlejem — biblijne miejsce narodzin Chrystusa — leży w Zachodniej Jordanii, administrowanej częściowo przez Palestyńczyków.
  4. W Cezarei znaleziono płytę z wyrytym nazwiskiem rzymskiego namiestnika Poncjusza Piłata.