Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

Grupa STERNA

Grupa Sterna, założona w 1940 r. a rozwiązana w 1948 r., była syjonistyczną organizacją terrorystyczną, która stawiała sobie za cel wyparcie z Palestyny Brytyjczyków, okupujących ten kraj od 1919 r.

Abraham Stern Abraham Stern (1907-42) był człowiekiem inteligentnym i utalentowanym. W odmiennych warunkach mógłby zyskać sławę jako pisarz. Wiódł jednak żywot terrorysty i został zamordowany przez brytyjskich agentów.

GRUPA Sterna, znana też jako Lehi (skrót od Lohame Herut Yisra'el, co w języku hebrajskim oznacza Bojownicy o Wolność Izraela) pochodzi od nazwiska jej założyciela — Abrahama Sterna.

Abraham Stern urodził się w 1907 roku w Polsce. W 1925 roku wyjechał do Palestyny i przez krótki czas pobierał naukę w gimnazjum w Jerozolimie. Następnie wstąpił na uniwersytet i uzyskał stypendium, umożliwiające mu podjęcie studiów w zakresie filologii klasycznej na Uniwersytecie we Florencji, we Włoszech. W 1929 roku powrócił do Palestyny i wstąpił do tajnej organizacji syjonistycznej Hagana. Porzucił studia i z pasją oddał się działalności na rzecz utworzenia niepodległego państwa Izrael. Był współautorem (z Davidem Razielem) pierwszej napisanej w języku hebrajskim pracy na temat używania rewolwerów. Pisywał wiersze, a jego Anonimowy żołnierz (1933) stał się hymnem Lehi.

Zamieszki arabskie

W 1937 roku zamieszki wywołane przez Arabów spowodowały śmierć 133 żydowskich osadników. Brytyjczycy nie byli w stanie zapewnić pokoju na obszarze Palestyny, a w ruchu syjonistycznym nie było zgody, co do sposobów rozwiązania konfliktu.

Hotel King Dawid Hotel „Król Dawid” był — i nadal jest — jednym z najbardziej prestiżowych hoteli w Jerozolimie. Sława tego miejsca — i zatrzymujących się w nim gości — powoduje, że należy do ulubionych celów terrorystów.

Żydzi o orientacji prawicowej uważali, że Hagana jest ugrupowaniem zbyt uległym i założyli organizację o charakterze terrorystycznym Irgun Zwai Leumi (Irgun), która dokonywała ataków zarówno na cele brytyjskie, jak i arabskie. W ruchu tym aktywnie działał Abraham Stern. Wyjechał następnie do Polski, aby przeprowadzić szkolenie członków Betaru. W sierpniu 1939 roku Stern został aresztowany przez Brytyjczyków. Wyszedł z więzienia w czerwcu 1940 roku. Po wybuchu wojny pojawił się jeszcze jeden nurt, którego reprezentantem był Menachen Begin, sprzeciwiający się okrucieństwu Sternowców, ale nie uznający też ugodowej polityki Hagany.

Pseudonim Yair

Stern nie zaakceptował decyzji Irgunu o wstrzymaniu działań przeciwko Brytyjczykom na czas II wojny światowej i od tej pory realizował własną drogę dojścia do niepodległości. W hołdzie przywódcom zelotów żydowskich podczas rewolty przeciw panowaniu rzymskiemu w Masadzie w latach 66-73 n.e., Stern przybrał pseudonim Yair i rozpoczął bezkompromisową walkę z Brytyjczykami, domagając się powstania Wielkiego Izraela, który obejmowałby wszystkie biblijne terytoria zamieszkane przez Żydów, od Eufratu po Nil. Uważał, że Wielka Brytania stanowi większe zagrożenie dla syjonizmu niż Niemcy i sprzeciwiał się udziałowi Żydów w walce przeciwko nazistom. Proponował nawet zawarcie przymierza z Mussolinim i Hitlerem, których prosił o wsparcie narodowej sprawy żydowskiej.

ZEEW ŻABOTYŃSKI
Zeew, Włodzimierz Żabotyński (1880-1940), żydowski dziennikarz, urodzony na Ukrainie; był przywódcą zbrojnej frakcji syjonistycznej w okresie mandatu brytyjskiego w Palestynie. W 1920 roku był współzałożycielem Hagany — żydowskiego ruchu samoobrony przeciw Arabom w Palestynie. Pięć lat później uznał, że organizacja ta ma charakter zbyt liberalny i założył Światową Organizację Syjonistyczną, która domagała się utworzenia państwa żydowskiego, obejmującego terytorium na obu brzegach Jordanu. Abraham Stern w okresie swej aktywności w Irgunie pracował bezpośrednio dla Żabotyńskiego.

Działalność grupy Sterna zawsze przykuwała uwagę mediów i opinii publicznej, w rzeczywistości jednak oddział ten liczył nie więcej niż kilkuset bojowników i dysponował niewielkimi zapasami broni. Właśnie ten brak równowagi między aspiracjami a faktycznymi możliwościami dyktował taktykę walki: organizowali brawurowe akcje obliczone na zdobycie funduszów.

Grupaa Sterna odpowiedzialna była za szereg aktów terroryzmu przeciwko administracji brytyjskiej w Palestynie. Nie mając poparcia liberalnych Żydów, nigdy nie miała większego znaczenia politycznego. Kiedy szersze kręgi żydowskiej opinii publicznej poznały kontrowersyjne poglądy Sterna, z organizacji odeszło wielu spośród jego dawnych zwolenników, którzy teraz zasilili szeregi Irgunu lub armii brytyjskiej.

Abraham Stern został 12 lutego 1942 roku schwytany przez agentów brytyjskich i zamordowany w swoim mieszkaniu, w Tel Awiwie. Obecnie w tym miejscu znajduje się muzeum ruchu Lehi. Pod nowym przywództwem grupa Sterna przeżyła swego założyciela. Powołano nowe kierownictwo i pod przywództwem Icchaka Szamira i Nathana Jellin-Mora terrory styczna działalność organizacji wyszła poza granice Palestyny. W ramach zakrojonej na szeroką skalę kampanii przeciw Brytyjczykom, 6 listopada 1944 roku, w Kairze, w Egipcie, Sternowcy zamordowali brytyjskiego ministra do spraw Bliskiego Wschodu — Lorda Moyone.

Wydarzenie wywołało oburzenie Hagany, która wszczęła akcję skierowaną przeciw grupie Sterna i Irgunowi i przyczyniła się do ujęcia sprawców zamachu. Aresztowano wówczas około 1000 osób. Zamachowcy — Eliyahu Beit-Tzuri i Eliyahu Hakim stanęli przed trybunałem wojskowym, decyzją którego zostali skazani na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano 23 marca 1945 roku.

Hotel King Dawid Hotel „Król Dawid” po zamachu bombowym w lipcu 1946r. Podejrzewano, że zamach był dziełem Sternowców, którzy w ten sposób starali się zapobiec utworzeniu w Jerozolimie bezpaństwowej strefy międzynarodowej.

Sternowcy atakowali lotniska, trakcje kolejowe i inne obiekty strategiczne na obszarze Palestyny. Kiedy w listopadzie 1945 roku powstał Żydowski Ruch Oporu, ludzie Sterna przyłączyli się do tej organizacji i wspólnie przeprowadzili kilka akcji terrorystycznych, w tym m.in. bombardowanie warsztatów linii kolejowej w Hajfie w czerwcu 1946 roku, kiedy to śmierć poniosło 11 członków Lehi oraz zamach na przedstawicieli władz brytyjskich, zakwaterowanych w hotelu „Król Dawid” w Jerozolimie, w dniu 22 lipca 1946 roku, w wyniku którego zginęło 26 Brytyjczyków, 41 Arabów i 17 Żydów. Żydzi utrzymywali, że administracja brytyjska została powiadomiona o zamachu i za śmierć ludzi obwiniali Brytyjczyków. Zamach ten przyspieszył decyzję Brytyjczyków o wycofaniu się z Palestyny. Po zamachu Żydowski Ruch Oporu rozpadł się ale grupa Sterna nie zaprzestała działalności.

Zamach na mediatora ONZ

W 1947 roku Sternowcy postanowili skoncentrować swe wysiłki na działaniach zmierzających do zablokowania planów ONZ, zgodnie z którymi w świętym mieście — Jerozolimie — miała powstać bezpaństwowa strefa międzynarodowa. Już po powstaniu państwa Izrael, 17 września 1948 roku, w Jerozolimie, został zamordowany szwedzki negocjator z ramienia ONZ — hrabia Folke Bernadotte. Władze Izraela, podejrzewając, że za zamach odpowiedzialni są Sternowcy, zdelegalizowały oddział organizacji działający w Jerozolimie i wydały zakaz publikacji organu prasowego grupy — pisma Hamivrak. Przywódcy — Nathan Jellin-Mor i Mattityahu Szmulewitz stanęli przed sądem wojennym i otrzymali wyroki długoletniego więzienia, ale w ramach powszechnej amnestii obydwaj w niedługim czasie zostali zwolnieni.

Grupaa Sterna, zawsze krytykowana przez umiarkowanych przywódców żydowskich, została rozwiązana i część oddziałów organizacji włączono do sił zbrojnych Izraela. W przeciwieństwie do organizacji Irgun, z której wyrosła partia Herut (Wolność), grupa Sterna nie pozostawiła po sobie żadnego politycznego przedstawicielstwa, chociaż jeden z jej dawnych dowódców operacyjnych — Icchak Szamir został premierem Izraela.

top