Wysuń menu główne / MAIN MENU «•» wysuń / schowaj MENU
uStronie INDEX
Strona zgodna z najnowszą normą XHTML 1.1.: uStronie :. Spis artykułów / CONTENT
forum | chat | księga gości
INDEX Biblia Artykuły Hebrajski

Jeść posiłek, jeść chleb

pole

KIEDYŚ Jezus i jego uczniowie zostali w pewnym domu otoczeni przez mnóstwo ludzi i „nawet nie byli w stanie zjeść posiłku” (Marka 3:20, NW). Innym razem, Jezus wstąpił do domu jednego z faryzeuszy, aby „spożyć posiłek” (Łukasza 14:1). Jaki posiłek przychodzi ci tu na myśl?

Starożytni Izraelici prawdopodobnie pomyśleliby o chlebie, gdyż zarówno hebrajski, jak i grecki zwrot „jeść posiłek” znaczył dosłownie „jeść chleb”. To całkiem zrozumiałe, ponieważ chleb pszeniczny lub jęczmienny stanowił główny składnik ich pożywienia.

łan zboża

Obecnie sporo osób kojarzy sobie hebrajskich patriarchów z pasterzami, a uczniów Jezusa z rybakami. Niektórzy z nich faktycznie się tym trudnili, ale na pewno nie wszyscy. Dla wielu najważniejsza była uprawa pszenicy. Najwidoczniej właśnie tym zajmowali się niekiedy Izaak i Jakub, co możemy wywnioskować z 1 Mojżeszowej 26:12; 27:37 i 37:7. A skoro rolnictwo stanowiło główne zajęcie w Galilei za czasów Jezusa, to czy część przyszłych apostołów nie mogła uprawiać pszenicy?

Jest to zupełnie możliwe, gdyż uprawa pszenicy była rozpowszechniona w Ziemi Obiecanej, a w Biblii znajdują się liczne wzmianki na ten temat (5 Mojżeszowa 8:7-9; 1 Samuela 6:13). Na czym polegała ta praca?

Kiedy w październiku i listopadzie pierwsze deszcze zmiękczyły ziemię, rolnik przystępował do orki, a potem do siewu. Późniejsze deszcze pomagały zbożu rosnąć, a potem — w kwietniu i maju - dojrzeć przed letnim skwarem i nabrać barwy złocistego brązu. Żniwa pszeniczne były czymś tak znanym, że czyta się o nich jako o oznace pory roku (1 Mojżeszowa 30:14; Sędziów 15:1). Czy potrafisz określić, w jakiej porze roku zrobiono zdjęcia powyżej i obok? A kiedy uczniowie Jezusa zrywali świeże kłosy? (Mateusza 12:1).

Żęcie pszenicy oznaczało dla rolników sporo pracy. Żniwiarze ścinali zboże sierpem i wiązali je w snopy, jakie widać na zdjęciu po prawej. Rzecz jasna, niektóre źdźbła bywały przeoczane lub upadały na ziemię, co wyjaśnia, dlaczego Rut mogła ich sobie nazbierać (Rut 2:2, 7, 23; Marka 4:28-29). Następnie snopy przenoszono na klepisko, takie jak to, które należało do Arauny. Co się tam z nimi działo? W Biblii wspomniano o 'saniach młockarskich i jarzmie wołów' (2 Samuela 24:18-22, BT; 1 Kronik 21:23). Snopy rozkładano na równym kamiennym placu lub na ubitej ziemi. Tu pszenicę deptał byk albo inne chodzące w kółko zwierzę. Czasami ciągnęło ono za sobą drewniane sanie, które pomagały miażdżyć słomę i wyłuskiwać ziarno (Izajasza 41:15, BT).

wypiek chleba

Teraz ziarno było gotowe do przewiania, polegającego na podrzucaniu go w powietrze szuflą lub widłami, jak pokazano na zdjęciu na samym dole (Mateusza 3:12). Rolnik przewiewał ziarno wieczorem, gdy wiał wiatr, który zdmuchiwał plewy (łuski z ziaren) i spychał na bok słomę. Potem ziarno zbierano i przesiewano, by usunąć wszelkie kamyki, i wtedy nadawało się już do przechowania lub do przerobienia na najważniejszy pokarm — na chleb (Mateusza 6:11).

Gdybyś jako gospodyni miała piec chleb, codziennie używałabyś moździerza i tłuczka, aby zemleć ziarno na mąkę — dość grubą mąkę pszenną. Mogłabyś też rozetrzeć je na „wyborną” albo „przednią mąkę”, jakiej użyła Sara do przyrządzenia „placków” zmaterializowanym aniołom lub jaką Izraelici stosowali w ofiarach zbożowych, składanych Jehowie (1 Mojżeszowa 18:6; 2 Mojżeszowa 29:2; 3 Mojżeszowa 2:1-5; 4 Mojżeszowa 28:12). Sara rozrobiła pszenną mąkę wodą i zagniotła ciasto.

młócka

Ma zdjęciu (powyżej) widać kulki ciasta oraz płaski, cienki chleb, rozłożony i przygotowany do pieczenia. Takie duże, okrągłe placki można piec na kamieniach lub na żelaznych patelniach, jak to robi ta kobieta. Czy łatwiej ci teraz wyobrazić sobie, co następnie przygotowała anielskim gościom Sara, a w jakiś czas później rodzina Lota? W Biblii czytamy: „Wstąpili [aniołowie] (…) do niego i weszli do domu jego. A on wyprawił im ucztę, upiekł przaśniki i jedli” (1 Mojżeszowa 19:3).

topStrażnica nr 17, z 1 września 1992